کمونیست می پرسد- ازعلی جوادی در مورد آتش سوزی در لس آنجلس
کمونیست میپرسد: آتش سوزی اخیر در لس آنجلس فاجعه بزرگ و با صدمات بالایی بود. علت وقوع این رویداد چه بود؟ مهار آن بسیار طول کشید، چرا؟ عملکرد دولت و پی آمدهای آن چگونه بود؟
علی جوادی: “آتش سوزی وحشی” یک واقعیت طبیعی و بعضا ضروری است، بخشی از بازسازی طبیعت سیاره ای است که در آن زندگی میکنیم. اما آنچه در لس آنجلس صورت گرفت، نه ضروری بود، و نه بخشی از بازسازی گیاهی زمین و طبعیت در این منطقه از کره زمین. واقعیت این است که فاکتورهای معین و قابل تبیینی زمینه ساز چنین فاجعه ای بودند. در این چهارچوب باید به فاکتورهای معینی در زمینه گرمای دمای کره زمین، ویژگی های خاص جغرافیای جنوب کالیفرنیا و همچنین سیاست مقابله با چنین شرایطی اشاره کرد.
دمای کره زمین در حال افزایش است. داده های موجود نشاندهنده آن است که دمای کره زمین در شرایط حاضر معادل یک درجه و نیم سانتیگراد به نسبت دوران قبل از صنعتی شدن در سال ١٨٥٠ افزایش یافته است. بخش قابل ملاحظه این گرمایش در دهه های اخیر صورت گرفته است. سال ٢٠٢٤ اولین سالی است که دمای کره زمین شاهد افزایش بیش از یک و نیم درجه سانتیگراد بود. این تغییرات نوسانی نیست. یک گرایش رو به بالا است. چنانچه روند افزایش دمای زمین ادامه پیدا کند و به دو درجه برسد، عملا کره زمین و محیط زندگی ما به نقطه غیر قابل بازگشت خواهد رسید. تغییرات ناشی از این شرایط بسیارند. ذوب شدن کوه ها ولایه های یخی در قطب شمال و جنوب. افزایش چند متری سطح آب اقیانوسها و دریاها، فرو رفتن شهرهای ساحلی در آب، نابودی جنگلهای آمازون، که عملا ششهای کره زمین هستند، خشکسالی و نابودی سبزی ها در بسیاری از مناطق، جاری شدن سیلها و طوفانها، و مشخصا انواع آتش سوزی های بسیار گسترده… گوشه ای از این چشم انداز تاریک اند. عامل چنین وضعیتی روشن است. تولید گازکربن بیش از حد. تولید و مصرف بالاتر از ظرفیت سوختهای فسیلی. نابودی جنگلها و پوشش گیاهی زمین. عملا حیات کره زمین را برای زندگی انسانها و بسیاری موجودات زنده به مخاطره انداخته است. عامل اصلی چنین شرایطی در پایه ای ترین سطح مساله سود و انباشت سرمایه است. این منافع سرمایه است که هیچگونه مانع و محدویتی برای انباشت سرمایه نمی پذیرد. سرمایه داری حاضر بیش از هر زمان دیگری محیط زندگی بشر را به مخاطره انداخته است.
اما بطور مشخص، جنوب کالیفرنیا بعد از سالها “خشکسالی” و کم آبی شاهد دو سال پیاپی ریزش باران بیش از حد متوسط در چند دهه گذشته بود. تغییری که در ابتدا به زیبایی این منطقه و سبز شدن کوه ها و دره ها افزود. اما این سبزی و زیبایی دوامی طولانی نداشت. ٩ ماه گذشته بدون ذره ای باران، عملا این سبزیجات و گیاههای سر ازخاک بر آورده را به خشکی کشانده و به و سوخت مناسبی برای آتش سوزی های وحشی تبدیل کرد. بادهای با سرعت نزدیک به ١٢٠ کیلومتر در ساعت عملا جرقه ای شدند که به چندین آتش سوزی در مناطق مخلتف لس آنجلس و حومه دامن زدند. شدت باد عاملی تعیین کننده در گسترش آتش و تخریب بود. سرعت باد عملا اقدامات متعارف بمنظور کنترل و مهار حریق را نیز به درجاتی فلج کرده بود. تغییر جهت وزش باد نیز عملا قابلیت ماموران آتش نشانی را به شدت محدود کرده بود. گویا همه عوامل برای گسترش وحشتناک این آتشها دست به دست هم داده بودند. به این مجموعه عوامل باید عدم آمادگی کامل دستگاههای ذیربط در این زمینه را نیز افزود.
بیش از ٢٠ هزار محل زندگی و کار سوختند و نابود شدند. حدود ٢٥ نفر در آتش و دود سوختند و خفه شدند. و هنوز نیز پس از گذشت دو هفته این آتش ها هر چند کمابیش کنترل شده اند، اما کماکان فعالند.
صدها هزار نفر ناچار به ترک محل زندگی و کار خود شدند بدون آنکه کمترین فرصتی برای جمع آوری وسایل اولیه خود داشته باشند. پوشش گیاهی و درختی که زیبائی های این منطقه را ترسیم میکردند، اکنون ماتریال نابودی و تخریب بودند. تصویر منازل و درختانی که غرق در آتش اند، هم خیره کننده بود و هم دهشتناک.
عکسهای پس از آتش سوزی گویا و تکان دهنده اند. صحنه ها شباهت بسیاری با شرایط شهرهای هیروشیما و ناکازاکی پس از بمباران اتمی آمریکا داشت. اما چرا به گذشته دور برویم، نوار غزه نیز وضعیت مشابهی را به تصویر میکشد. صدها و هزاران انسانی که هر روز و هر هفته با اخطار ١٥ دقیقه ای آواره و بی خانمان و کشته میشوند.
اما بشریت ناتوان و فلج نیست. بلاهای طبیعی به درجاتی کنترل شده اند یا تکنولوژی و دانش کنترل آن موجود است و میتوان صدمات ناشی از آن را به حداقل رساند. آتش سوزی های وحشی هم از این قاعده مستثنی نیستند. چه میشد کرد؟ راه حل ها کدامند؟
پیشگیری و آمادگی لازم برای کنترل! این دو عرصه عمومی مقابله با هر پدیده مخربی در چنین ابعاد گسترده ای است. پیشگیری نقش مهم و بسیار تعیین کننده ای در کنترل دامنه قدرت تخریب آتش سوزی وحشی دارد. چنانچه مسئولین شهر امکانات و بودجه لازم برای جمع آوری سوخت گیاهی موجود از پیش اختصاص داده بودند، چنانچه پوشش گیاهی درجوار دکل های و خطوط انتقال برق را محدود کرده بودند، ما شاهد گسترش آتش سوزی در چنین ابعادی نبودیم. من پیچیدگی شرایط را دست کم نمیگیرم. اما علائم و شواهد وقوع چنین فاجعه ای از مدتها قبل قابل پیش بینی بودند. در چنین شرایطی، وجود اسکادران هوایی که بتواند با تخلیه آب و مواد خاموش کننده به سرعت به مقابله با گسترش آتش بپردازند، حیاتی است. بخصوص در دقایق و ساعتهای اولیه شروع آتش. بیش از ٩٠ درصد آتش سوزی ها را در همان ساعات اولیه مهار میکنند. این درصد را باید با اقدامات جامع به نزدیک به ٩٩ درصد رساند. اما نه امکانات لازم به درجات مورد نیاز موجود بود و نه برنامه جامعی برای مقابله با شرایط احتمالی گسترش آتش سوزی در چند نقطه از شهر از پیش تدوین شده بود. و متاسفانه نتیجه آن بود که دیدیم. و تنها زمانیکه امکانات لازم از سایر مناطق و حتی کشورها به لس آنجلس رسید، درجه کنترل ومهار حریق افزایش یافت. لس آنجلس در حال پایان دادن به این فاجعه است. اما شوک و تاثیرات آن به سادگی قابل جبران نیست. زندگی هایی که نابود شدند، بعضا حاصل چندین دهه تلاش و صرف انرژی بودند، به سادگی قابل ترمیم نیستند.
دو نکته پایانی: در شرایطی که صدها هزار انسان در عرض کمتر از یک هفته بی خانمان شده بودند. این وضعیت برای صاحبان برخی از اماکن مسکونی و اجاره ای به عرصه ای برای سود آوری مازاد نرخ متوسط تبدیل شده بود. و این گوشه ای از عملکرد کریه سرمایه است، قانون عرضه و تقاضا. انسانهای مستاصلی که به دنبال خانه و زندگی جدید اند و سرمایه ای به دنبال افزایش.
نکته دوم، اداره آتش نشانی بر خلاف سایر قوای دولتی دستگاهی در خدمت سرکوب مستقیم مردم و حفظ طبقه حاکمه در قدرت نیست. مانند دستگاه پلیس و ارتش و سایر قوای سرکوب نیست. نقش اش کنترل آتش و حفظ جان و محل زندگی و کار انسانها است. در این روزها نیز ما شاهد نمونه های برجسته ای از رشادت در نجات جان انسانها در چنین شرایط خطیری بودیم. گویا هنوز انسانیت زنده است و میتوان به زندگی و آینده ای بهتر امیدوار بود. گویا هنوز تمامی شئونات زندگی به منفعت شخصی و سود سرمایه گره نخورده است. گویا هنوز میتوان به یک زندگی بهتر، به آینده ای روشن برای همگان امیدوار بود.
این جهان وارونه است. این جهان وارونه را باید از قاعده اش بر زمین گذاشت!
###